ارائه یک سیستم خبره فازی جهت ارزیابی و سنجش ریسک‌های عملیاتی در سازمان‌های نگهداری و تعمیرات‏ هوایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، مجتمع دانشگاهی مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، مجتمع دانشگاهی مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

چکیده

زمینه و هدف: ماهیت کاری سازمان‌های هوایی به‌گونه‌ای است که همواره با بروز حوادث و لزوم انجام ارزیابی ریسک صحیح مواجه هستند. یکی از این موارد، فرآیند نگهداری و تعمیرات در این سازمان‌هاست اما همان‌طور که از تعریف ریسک آشکار است، این فرایند همواره با عدم قطعیت همراه است. بر این اساس باید به این مهم توجه داشت که انجام محاسبات ارزیابی ریسک باید منطبق بر اصولی باشد که بتواند این عدم قطعیت را پوشش دهد.
روش: در این تحقیق، شناسایی و اولویت‌بندی عوامل ایجاد ریسک برای فرآیند عملیاتی نمودن هواپیما در بخش نگهداری و تعمیرات هوایی سازمان مورد مطالعه است. برای این کار پس از طراحی یک سیستم استنتاج فازی چندمرحله‌ای، معیارهای اصلی و زیر معیارها توسط خبرگان حوزه هوایی و با استفاده از تکنیک طوفان فکری شامل تحقق محصول، زیرساخت‌ها، فناوری، فرآیندهای عملیاتی و نیروی انسانی انتخاب شدند.
یافته­ ها: این پیاده‌سازی باعث شناسایی در پنج شاخص کلی و هفده زیر شاخص از ریسک‌های تأثیرگذار در این صنعت نشان داد که بیشترین تأثیرگذاری در حوزه ریسک شامل فرآیندهای فنی و عملیاتی (98.35) و کمترین اثرگذاری در حوزه تحقق محصولات (66.32) است.
نتیجه­ گیری: استفاده از سیستم خبره فازی مدل‌سازی شده در این تحقیق که به راحتی می‌توان با تغییر ورودی و مشاهده خروجی، میزان اهمیت آن‌ها را تعیین کرد ، سعی در برطرف نمودن مشکلات و اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه در حوزه مهندسی ایمنی و تحلیل ریسک‌های عملیاتی و فنی سازمان را در هر مرحله از فرآیندهای کاری دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Provide a fuzzy expert system to assess and measure operational risks in air maintenance organizations

نویسندگان [English]

  • Jafar Gheidar-Kheljani 1
  • mansour shamoradifar 2
1 Assistant Professor, Management and Industrial Engineering Complex, Malek Ashtar University, Tehran, Iran.
2 PhD Candidate, Management and Industrial Engineering Complex, Malek Ashtar University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Background and Aim: the work nature of an air maintenance organizations is in such a way that they always face the occurrence of accidents and the necessity of carrying out a proper risk assessment. One of these is the process of maintenance and repair in these organizations, but as it is evident from the definition of risk, it is always associated with uncertainty. Accordingly, it should be noted that performing risk assessment measures should be consistent with the principles that can cover this uncertainty.
 
method: in this research, identification and prioritization of risk factors for aircraft operating process in maintenance of the organization is studied. For this purpose, after the design of a multi-stage fuzzy inference system, basic criteria and sub - criteria were selected by Air Field experts using the brainstorming technique, including product realization, infrastructures, technology, operational processes and human resource.
 
Finding: this implementation causes the identification of five general indicators and seventeen sub-indicators of influencing risk factors in this industry, it showed that the most effectiveness in the risk area includes technical and operational processes (98.35) and the lowest effectiveness is in the field of products realization (66.32).
 
Conclusion: using fuzzy expert system modeled in this study, which by changing the input and observing the output easily can determine the importance of them and try to address the problems and present corrective and preventive actions in the field of safety engineering and operational and technical risk analysis of the organization at each stage of work processes

کلیدواژه‌ها [English]

  • Risk management
  • risk assessment
  • air industry safety
  • fuzzy logic - based machines
  • Maintenance
ابراهیمی، الهام، قلی پور،آرین، مقیمی،سید محمد، قالیباف اصل، حسن.(1396). تحلیل و سنجش ریسک‌های منابع انسانی با به کارگیری تکنیک های دیمتل فازی و مشابهت فازی، مدیریت فرهنگ سازمانی،  دوره 15، شماره 1، 1- 23.
حبیبی پیر کوهی، آرش، شائمی برزکی، علی.(1384). سیستم های خبره و کاربرد آن در مدیریت. سومین کنفرانس بین الملی مدیریت.
ساروخانی، لیلا، منتظر، غلامعلی.(1387).طراحی و پیاده سازی سیستم هوشمند شناسایی رفتار مشکوک در بانکداری اینترنتی به کمک نظریه مجموعه های. فازی، فصلنامه فنّاوری اطلاعات و ارتباطات ایران، سال اول، شماره های 1 و 2.
شرفبافی، فرزانه، صدفیان، امیر حسین. (1394). مدیریت ریسک در شرکت‌های هوایی، کنفرانس ملی مدیریت ریسک سازمانی.
صالحی، محمد. (1398). طراحی سیستم هوشمند فازی امتیازدهی در نظام پیشنهادها، فصلنامه رشد و فناوری، سال پانزدهم، شماره 58.
قاسم نژاد، نیما، نریمانی راد، محمد.(1391). طراحی یک سیستم خبره فازی جهت سنجش میزان رضایت شغلی، نشریه علمی پژوهشی مدیریت فردا، سال یازدهم، شماره 32.
موغلی،علیرضا، عبدالمنافی، سعید، صالحی، حسن، صالح، محمود. (1394) تحلیل ریسک در سازمان‌های نظامی، فصلنامه مدیریت نظامی، سال پانزدهم، شماره 58،  43-69.
نادرپور، عباس، مفید، مسعود، مجروحی، جواد. (1398). تلفیق مدیریت ریسک و سیستم استنتاج فازی جهت برآورد زمان انجام پروژه ها در پالایشگاه های گاز، مهندسی عمران شریف، دوره ی 2، شماره 1، 41-49.
 
Chen, G. Pham, T.T. (2001) Introduction to Fuzzy Sets. Fuzzy Logic and Fuzzy Control System: CRC Press.
Hadjimichael.M. (2009). A fuzzy expert system for aviation risk assessment. Expert Systems with Applications, (36)4, 6512–6519.
Khatami Firouzabadi Ali., A, Vafadar Nikjoo., A, Shahabi. (2013). Determining the Most Significant of Categories Project risks with Considering the Causal Relations between Them in the Fuzzy Environment.
Matthews. C.A,  (2003). formal specification of a fuzzy expert system. Journal of Information and Software Technology, (45)5, 419-429.